1-7 Mayıs Dünya Astım Haftası
Astım, akciğer içindeki hava yollarında mikrobik olmayan iltihaplanma sonucu gelişen, hava yolu daralmasıyla seyreden kronik bir hastalıktır. En sık görülen belirtileri; tekrarlayan nefes darlığı, hırıltı, göğüste baskı hissi ve öksürüktür.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünyada yaklaşık 350 milyon astım hastası bulunmakta ve her yıl 400 binden fazla kişi astıma bağlı nedenlerle hayatını kaybetmektedir. Ülkemizde ise her on çocuktan birinin Astım hastası olduğu ve bu oranın yaşla birlikte azaldığı; 2024 yılında, 1.300’den fazla ölümün bahse konu hastalık nedeniyle gerçekleştiği bilinmektedir.
Dünya Astım Günü’nün bu yılki teması “Astım kontrolü, kortizonlu nefes açıcıların doğru kullanılması ile mümkündür” şeklinde belirlenmiştir. Astım tedavisinin temelini kortizon içeren inhaler ilaçlar oluşturur. Bu ilaçların inhalasyon (nefes alma) yoluyla alınarak doğrudan hava yollarına ulaşmaları, daha düşük dozlarla etkili olmalarını ve yan etki risklerinin azalmasını sağlamaktadır.
Cihazların yanlış teknikle kullanılması halinde ilaç, akciğerlere yeteri kadar ulaşamaz ve beklenen yararı sağlayamaz. Bilinmesi gereken hususlardan biri de kortizon içeren inhalerlerin kullanımı sonrasında ağız ve boğazın su ile çalkalanmasıdır.
Astım tedavisinin temel amaçları; yakınmaları kontrol altına almak, atakları önlemek ve hastaların, günlük aktivitelerini kısıtlılık yaşamadan sürdürebilmelerini sağlamaktır. Bunun için yalnızca ilaç başlanması yeterli olmayıp nefes açıcı ilaçların doğru teknikle ve düzenli kullanılması, astımı tetikleyen etkenlerden uzak durulması ve eşlik eden hastalıkların uygun şekilde tedavi edilmesi gerekmektedir. Böylelikle hasta bireylerin çoğu iş, okul ve sosyal yaşamına normal şekilde devam edebilmektedir.
Ülkemizde astımlı hastaların yüzde 10’undan fazlasının halen sigara içmekte olduğu ve yüzde 40’a yakın obez olduğu bildirilmiştir. Sigarayı bırakma ve kilo verme astım kontrolünü kolaylaştırmaktadır.
“ Şimdi astımınızı kontrol altına alma zamanı”
“ Nefes almak herkesin hakkı”
Uzm. Dr. Elif Naz SANCAR
Göğüs Hastalıkları Uzmanı
